31 December 2025

Spent significant time with Uccello's Battle of San Romano (1438-40) at the National Gallery today, was transfixed by it. I remember reading about it in the Guston book I Paint What I Want to See, particularly the bit where he highlights how lovely it is to reconcile the depiction with the sensation. That is, for example, how the physics of the piece are in service of the sensation of the piece, not the other way around. I think he says something specifically about the mass of horse legs on the left of the painting, how it's kind of impossible to parse them, but that parsing them is beside the point. For me, the spatial exploration was the thing. It is restless in its asking of questions. Any given element of the piece has its own problems to solve—the foregrounded knight lying facedown is the glaring one, but the lances throughout create a logic and a wireframe structure for the entire thing to play off of (that also extends beyond the work—the lances rocket the eye out of the frame over and over). And the color was wonderful. Apparently it has faded quite a bit over time (greens have turned black, vermilion has turned blue-grey, flesh has turned green, etc.), but to my eyes that just made the luminous bits (oranges, whites, pinks, blues) pop even more. And the last thing I want to mention here is the emotion of it. Bizarrely (but satisfyingly) neutral. A leeching of personality in service of the formal issues he was working out. Which gives the whole thing a frozen air, like a scene paused and analyzed under a microscope by someone hundreds of years later. A preserver of problems.

29 December 2025

See while commuting to the studio today: a hollow rectangular yellow road divider on its side, sun on it from an angle that threw a slanted shadow across its inside. Tall silhouetted street lights repeating in the reflections of flat windows. A single skinny street light framed and floating in the clouds (partial reflection while looking out the bus window). A gray chicken wing eaten clean on the bus floor by my feet.

27 December 2025

On the plane from Lisbon back to London, a bit of the red-brown hair of the woman in front of me curling around her seat to the back of mine, sun shining on it from the window. When I looked closely, I could see little rainbow dots pocking the glinting tops of each lock loop.

25 December 2025

To inhabit different points of view.

I recently wrote at length about the historical context and the moral and ethical reactions to synthetic content, particularly that of low-quality, colloquially known as “Slop”.

https://iain.so/ai-slop-psychology-history-and-the-problem-of-the-ersatz

Over the Christmas period, there was an interesting storm in a teacup (with two handles?) when tech blogger John Gruber published two posts accusing Apple CEO Tim Cook of sharing “AI slop” on Twitter/X. The image in question, a whimsical illustration of milk and cookies promoting Apple TV+'s Pluribus, was created by established artist Keith Thomson.

What followed was a textbook case of what I'm calling “slopback”: a reflexive, evidence-free accusation of AI-generated imagery that reveals more about the accuser's assumptions than about the work itself. Gruber's posts demonstrate how the legitimate concern about AI-generated content has metastasised into something far less useful, a witch-hunt mentality that now threatens the reputations of working artists.

The First Post: Accusation as Headline

On 27 December, Gruber published a post titled “Tim Cook Posts AI Slop in Christmas Message on Twitter/X, Ostensibly to Promote 'Pluribus'.”

https://daringfireball.net/linked/2025/12/27/slopibus

The title construction is interesting; this isn't “Does Tim Cook's Image Look Like AI?” or “Questions About Cook's Christmas Post.” The headline presents the accusation as an established fact. So we presume we’re going to see some, you know, actual evidence.

It turns out that Gruber's case rests on several subjective observations about the image:

The soft focus tree with a crisp edge. This is a standard technique in both photography and illustration. Selective focus with defined edges appears throughout Thomson's portfolio. It's not evidence of AI, it's evidence of artistic choice.

The milk carton labelled both “Whole Milk” and “Lowfat Milk.” Gruber found this damning. He later added an update acknowledging that the actual props from Pluribus have exactly the same labelling. But rather than reconsidering his thesis, he dismissed this as “a stupid mistake to copy”. When, in fact, the image is just accurately reflecting the movie’s props.

Furthermore milk cartons are central to the plot of Pluribus. In Episode 5, “Got Milk,” protagonist Carol Sturka investigates mysterious milk cartons that the hive-mind Others consume. The conflicting labels aren't a mistake to copy; they're a deliberate reference to the show's core mystery. The “errors” are deliberate and calculated.

The “Cow Fun Puzzle” maze. Gruber writes that he “can't recall ever seeing a puzzle of any kind on a milk carton” and suggests this conflates milk cartons with cereal boxes. This is simply a failure of memory or imagination. Mazes and puzzles have appeared on milk cartons for decades, particularly in the American market where Pluribus is set. For example A 2002 Packaging World article documented a Crayola school milk program where cartons were printed with “puzzles and brainteasers” on the side panel.

The general “weirdness” of the image. Subjective aesthetic judgments dressed up as forensic analysis aren't evidence. Thomson's established body of work frequently features surreal, off-kilter scenes that blend everyday objects with unexpected elements. His style has been compared to a modern, whimsical Edward Hopper.

Multiple critics have noted that Pluribus functions as an allegory for generative AI. The hive mind consumes human-generated content and produces outputs that approximate, but never quite replicate, genuine human creation. James Poniewozik of the New York Times explicitly drew parallels between the show's premise and “the modern lure of AI, which promises to deliver progress and plenty for the low, low price of smooshing all human intelligence into one obsequious collective mind.”

The Scam Theory

Most troublingly, Gruber wrote: “Apple must have somehow fallen for a scam, because that Keith Thomson's published paintings are wonderful.”

Let's be clear about what's being alleged here: that a professional artist with an established portfolio and decades of work deliberately defrauded one of the world's largest companies by submitting AI-generated work as his own.

This is an extraordinary accusation made without evidence. In the UK, where the burden of proof lies with the defendant, publicly accusing someone of fraud, particularly when that person is named, the accusation is published to a wide audience, and it directly concerns their professional reputation, is the kind of statement that defamation lawyers dream about.

The Follow-Up: Doubling Down

Two days later, Gruber published “Slop Is Slop,” which was somehow even worse.

https://daringfireball.net/2025/12/slop_is_slop

The “Non-Denial Denial”

When journalists contacted Keith Thomson, he responded: “I'm unable to comment on specific client projects. In general, I always draw and paint by hand and sometimes incorporate standard digital tools.”

Gruber's interpretation? “That is a non-denial denial that he used generative AI to create the image.”

This reading is remarkable. An artist says he draws and paints by hand and sometimes uses standard digital tools. Gruber treats this as a confession of AI use because... it didn't explicitly exclude AI? By this standard, any artist who doesn't specifically deny using every conceivable tool in every interview is implicitly admitting to using them.

“Standard digital tools” in the illustration world typically refers to a wide range of software, such as Photoshop, Illustrator, and Procreate, that have been industry standards for decades. Interpreting this phrase as a coded admission of generative AI use requires a level of motivated reasoning that borders on the paranoid.

Rejecting the Obvious Explanation

M.G. Siegler, a former Google Ventures partner, suggested the image might be deliberately referencing Pluribus's AI themes.

The show is explicitly about a hive mind that functions eerily like a large language model. It can't create anything truly new; it can only recombine existing knowledge. Siegler wondered whether the promotional image might be playing with these very themes.

Gruber's response was contemptuous: “I think MG didn't put enough y's in the wayyyy in 'I'm sure I'm reading wayyyy too much into that tweet'. There is no 3D chess being played here.”

But consider what Gruber is asking us to believe: that Apple, a company notoriously obsessive about brand presentation, accidentally published obviously sloppy AI-generated artwork to promote their flagship new show, credited a specific artist by name, and doubled down when challenged, all without anyone noticing it was AI.

Against this, Siegler's theory that a promotional image for a show about AI themes might deliberately play with AI aesthetics seems almost boringly straightforward.

The Occam's Razor Misapplication

Gruber invokes Occam's razor, arguing that “the simplest explanation is that it simply is AI-generated slop, and Keith Thomson suckered Apple into paying for it.”

This is a fundamental misuse of Occam's razor. The principle isn't “assume the most cynical interpretation.” It's “don't multiply explanatory entities unnecessarily.”

The simplest explanation for the image is:

1. Apple commissioned promotional art from a professional artist
2. The artist created an image referencing the show's plot (milk cartons are central to Pluribus)
3. The image was designed to look slightly “off” to match the show's themes about compromised reality
4. The artist's style, which has always embraced surreal elements, was deliberately deployed
5. Apple published it.

Gruber's “simple” explanation requires:

1. Keith Thomson, an established artist with decades of work, decided to commit professional fraud
2. He submitted AI-generated work as his own hand-made art
3. Apple's entire marketing apparatus failed to notice
4. When challenged, Apple doubled down and explicitly credited the work as human-made
5. Thomson gave statements that carefully avoided denying AI use (implying conspiracy)
6. Everyone at Apple and everyone who worked on the campaign remained silent about the deception.

Which of these scenarios actually requires fewer assumptions?

Separately, Gruber has written thoughtfully about AI and art. In October 2025, he published a piece acknowledging that “generative AI tools not only can be, but already are, used to create genuine art.” He claims his objection isn't to AI itself but to “slop”: low-quality output passed off as craftsmanship.

Fair enough. But the Pluribus incident shows how easily this reasonable concern can metastasise into something uglier: a presumption of guilt, a refusal to consider alternative explanations, and a willingness to publicly accuse working artists of fraud based on aesthetic hunches.

Conclusion

The backlash against AI-generated imagery is understandable. Genuine slop exists, and people have every right to be concerned about it. But “slopback”, the reflexive accusation of AI use based on vibes and pattern-matching, helps no one.

The Pluribus promotional image controversy should serve as a case study in how not to respond to suspected AI-generated imagery. John Gruber, a normally careful writer, let his suspicions outrun his evidence and publicly accused a working artist of fraud.

The benefit of the doubt, as PiunikaWeb noted, “is gone in 2025.” Perhaps we should work on getting it back.

I was scrolling through my drafted posts and realized how much has changed in the last year.

There are posts I had prepared where I wanted to show how I migrated X to Y, for example. With AI in mind, this could now be done in minutes, and it no longer feels worth talking or writing about.

A lot of these posts can probably be deleted because they already feel outdated. It’s crazy how much has changed in such a short time, but it’s also exciting to see how all of this continues to evolve.

---

90 of #100DaysToOffload
#log #ai
Thoughts?

J'ai terminé trois BD dont j'ai bien envie de vous parler. Surtout que j'ai fini par la plus mignonne, ça m’a motivée.

Si vous préférez en savoir le moins possible avant de les lire, comme moi, ne lisez que le premier paragraphe pour chaque ouvrage :)

[Cet article évoque la santé mentale, de la violence parentale, des hospitalisations et des violences auto infligées pour les deux premières BD.]

D'abord, Qu'est-ce qui monte et qui descend, chroniques d'une borderline de KNL. Davantage un ouvrage illustré qu'une bande dessinée, c'est un récit autobiographique introuvable sur le site de l'éditeur Hachette. Le site web de l'autrice est aussi introuvable. J'espère qu'elle va bien, parce qu'elle est borderline. Ça veut dire qu'elle traverse des hauts et des bas très intenses, jusqu'à l'extrême. Une tendance à penser en noir ou blanc, un ami qui ne répond pas aux messages dans l'heure, c'est forcément qu'il ne l'apprécie plus. Tous ses symptômes, KNL les décrit super bien.

Elle parle des hospitalisations, des aspects légers du genre les blagues avec les soignant'es. Mais aussi la maltraitance de l'institution en France, quand en 2014 encore le téléphone est confisqué, le pyjama obligatoire, une visite par jour... Dans les points positifs, elle a rencontré de bons médecins et un équilibre médicamenteux. Enfin, équilibre fragile mais beaucoup d'espoir, toujours. Je suis assez étonnée qu'elle ne soit pas tombée sur des soignant'es maltraitant'es, en tout cas ce n'est pas évoqué. Elle ne relate aucun entretien médical d’ailleurs.

La chance qu'elle a et que de nombreux patients n'ont plus, c'est sa mère et son compagnon qui sont des soutiens indéfectibles. (Ce qui ne veut pas dire qu’elle devrait aller mieux que ça comme on peut parfois l’entendre).

Des discussions entre patient'es hospitalisé'es, ressort quelques indiscrétions mais surtout du soutien. (Déballer sa vie entière dès la première minute, c'est ce que j'avais constaté aussi, mais avec des horreurs au passage qui me hantent encore.)

Cette BD est très colorée et belle. Elle est aussi didactique (c'est à dire qui vise à instruire, je ne suis jamais au clair avec ce mot et c'est un peu ironique). Je la recommande, si vous la trouvez en bibliothèque vu que je ne sais pas si elle est disponible en rayon.

---

Passons à Chère Maman, les mères aussi peuvent être toxiques. De Sophie Adriansen et Melle Caroline (allez lire ses BD autobiographiques c'est absolument génial), le titre parle de lui-même.

Alix l'héroïne est assez effacée devant sa mère, qui la rabaisse tout le temps. Elle n'a pas les ressources pour se mettre les mots sur son comportement et elle lui trouve des excuses.

Mais à force d'entendre le fameux “On n'a qu'une mère” dont il faudrait s'accommoder de tout, elle se met, très progressivement, en colère. Là j'ai commencé à respirer, parce qu'au début j'avais envie de hurler.

Facile à dire, hein ? Quand on arrive 35 ans après et qu'on regarde ça de l'extérieur, qu'on a pas grandi avec. Les autres membres de la famille ne se rendent d'ailleurs pas compte du traitement que la mère inflige à sa fille. Et d'autant plus parce que c'est à cette fille-là.

---

Enfin, je devais finir avant le reste de ma pile L'amourante, parce que quelqu'un d'autre l'a réservé après moi à la bibliothèque. Quel chouette non-choix ! Ça parle d'une jeune femme, Louise, qui ne vieillit plus tant que quelqu'un l'aime.

C'est un peu Entretien avec un vampire où l'on traverse les siècles avec pertes et fracas. Mais du point de vue d'une femme , ça n'est pas la même expérience, qui l'eût cru. Et ça commence plus tôt dans l'Histoire. Qu'est-ce que c'est beau, tous ces paysages et ces voyages! Son amour de l'art aussi, de l'écriture de contes aux marionnettes.

Mais évidemment on se pose la question de qu'est-ce que c'est d'être humain, comment on vit en trompant les gens éternellement mais qu'on a une âme, enfin quelques scrupules.

Je me retrouve dans ce personnage assez froide, très blasée, peu intéressée par la passion qui porte nombre de ses congénères.

Et pourtant, c'est un bonbon parce que même si je ne suis quasi jamais amoureuse, j'aime les romances et mon cœur a craquelé avec Louise.

Bonnes lectures !

Imaginez un instant la scène. Une sorte de type louche vous alpague au coin d'une rue numérique pour vous murmurer: Hé petit, tu veux voir les entrailles de l'algorithme de X ? C'est juste là, sers-toi. C'est précisément l'impression que donne la récente manœuvre d'Elon Musk. Le milliardaire semble tenir, du moins en partie, une promesse faite il y a une semaine, ouvrir l'algorithme de recommandation de son réseau social au public. Si l'intention paraît noble sur le papier, la réalité ressemble davantage à une vaste opération de communication qu'à une véritable révolution de la transparence.

Il faut se souvenir que Musk avait déjà promis cette ouverture dès 2022. À l'époque, nous avions eu droit à un simple instantané du code, rapidement devenu obsolète, loin de la définition standard d'un projet open source vivant et collaboratif. Cette nouvelle tentative, bien que présentée comme un pas en avant, souffre des mêmes maux chroniques. Le patron de X a promis de mettre à jour ce dépôt toutes les quatre semaines, mais permettez-moi de douter de la tenue de cet engagement quand on observe le passif de l'entreprise.

Le problème principal réside dans ce qui manque. Elon Musk avait assuré qu'il publierait tout le code utilisé pour déterminer les recommandations, y compris pour les publicités. Or, de là où je suis assis, cette promesse est loin d'être tenue. Le code régissant l'affichage publicitaire brille par son absence. Plus troublant encore, le système de tri par défaut du fil “Abonnements”, désormais géré par l'IA Grok depuis novembre dernier, semble lui aussi introuvable dans ce dépôt. Nous avons donc affaire à un puzzle incomplet dont les pièces les plus lucratives et les plus opaques ont été soigneusement retirées de la boîte.

Le site web Gizmodo a tenté d'obtenir des réponses sur ces omissions flagrantes, mais le silence radio de X est devenu une norme inquiétante. Néanmoins, nous voici avec ce nouveau tas de code et la première chose à savoir est que, selon les propres mots d'Elon Musk, cet algorithme est nul. C'est une déclaration fascinante, surtout quand on la compare à celle de Nikita Bier, chef produit chez X, qui se vante d'une augmentation du temps d'engagement des nouveaux utilisateurs. Qui croire ? L'algorithme est-il inefficace ou est-il une machine à addiction trop performante ?

La vérité est probablement plus cynique. Celui décrit dans la documentation technique ressemble à une mise à jour de la méthode TikTok. Un système conçu pour capturer votre attention à tout prix. Il ne cherche pas à vous informer ou à élever le débat, mais à stimuler vos pulsions les plus primaires. Il privilégie l'engagement pur, cherchant désespérément ce qui vous fera arrêter de scroller, quitte à vous inonder de contenus clivants. C'est un mécanisme qui flatte votre ça et ignore totalement votre surmoi.

Musk qualifie également son algorithme de stupide, une réponse directe aux plaintes de certains utilisateurs conservateurs américains, comme Mark Kern, qui estiment que le système pénalise les comptes souvent bloqués. Si cela est techniquement plausible, il est hilarant de voir ces critiques omettre que les comptes massivement bloqués sont souvent des vecteurs de harcèlement. L'algorithme ne serait donc pas woke, mais simplement un filtre basique contre les comportements toxiques, ce qui semble déranger une frange spécifique de l'utilisateur “libéré” par Musk.

Mais le point le plus critique de cette fausse transparence réside dans la nature même du système. X admet que tout repose désormais sur une architecture d'intelligence artificielle basée sur Grok. L'analyse ne se fait plus via des règles manuelles compréhensibles par un humain, mais par un apprentissage automatique opaque qui ingurgite vos clics, vos réponses et vos favoris pour recracher ce qu'il juge pertinent. Ouvrir le code d'une boîte noire neuronale est un non-sens. Voir le code source du conteneur ne vous explique pas comment l'IA prend ses décisions à l'intérieur. C'est du théâtre de la transparence, rien de plus.

Le contexte aggrave ce sentiment de fumisterie. La plateforme est devenue une entreprise privée, fuyant les obligations de reporting public et a récemment écopé d'amendes de l'Union Européenne pour son manque de transparence. De plus, l'outil Grok est actuellement sous le feu des critiques pour avoir généré des images non consensuelles à caractère sexuel. Dans ce climat de dérégulation et de chaos, jeter quelques lignes de code en pâture au public ressemble à une diversion maladroite.

Nous sommes face à deux concepts irréconciliables: les besoins d'une entreprise qui doit accrocher l'utilisateur pour vendre de la publicité et le désir humain d'être bien informé et serein. Rendre l'algorithme open source ne résoudra jamais cette équation impossible tant que le but ultime restera la maximisation du profit par l'attention. Nous verrons si les développeurs externes parviennent à extraire quelque chose d'utile de ce code, mais il y a fort à parier que cette opération ne serve qu'à masquer la réalité d'un service devenu un casino attentionnel imprévisible.

I’m at such a huge point in my life, but it’s also been such a nightmarishly stressful and shit day. Tomorrow will be better.

Hoe heerlijk zou het zijn als de wereld zo simpel was als een Marvel-film?

Dat je met bovennatuurlijke krachten de mensen die je pijn doen kunt uitschakelen en dat het dan gerechtvaardigd voelt.

Of dat je, zonder twijfel of nuance, je moeder de schuld kunt geven van al je ellende.

Misschien voelt dat zelfs tijdelijk bevrijdend: eindelijk een oorzaak. Eindelijk een vijand.

Alleen het is niet de waarheid.

De realiteit is complex. Misschien wel té complex.

Het leven geeft geen antwoorden in zwart-wit.

Mijn favoriete denker van deze tijd, Yuval Noah Harari (1976), wijst hierop in zijn boek Nexus.

In een interview met de Volkskrant zei hij dat hij niet begrijpt hoe goed opgeleide mensen zo zwart-wit kunnen denken over bijvoorbeeld goed en kwaad.

“Als de gewone man moeite heeft met het aanvaarden van de complexiteit van de realiteit, kan ik daar begrip voor opbrengen, want het is complex. Maar mensen die jarenlang geschiedenis, filosofie, literatuur of kunst hebben gestudeerd en zouden moeten hebben geleerd met de complexiteit van de realiteit om te kunnen gaan, dan na al die jaren van studie eindigen met het simplistische idee dat de ene kant honderd procent slecht is en de andere kant honderd procent goed, begrijp ik niet.”

En hij voegt eraan toe:

“Dan denk ik: Moest je daar al die jaren voor naar de universiteit? Je kunt kleine kinderen in één dag leren om zo te denken. Waarom ben je dan gaan studeren?”

Ja.

Goed punt.

Het interview eindigt met deze scherpe opmerking over wijsheid:

“Wijsheid komt voort uit het vermogen de complexiteit van de werkelijkheid te zien, en alle kanten van een dilemma, niet slechts één kant. Er zijn geen simpele antwoorden.”

==

Zelfhulpboeken en therapie bieden houvast.

Ze geven woorden aan wat ongrijpbaar voelt. Ze leren ons patronen herkennen.

Voorbeeld: “Jouw behoefte aan bevestiging komt door je afwijzende moeder.”

Ja. Oké. Dat klinkt helder. Maar is ze nu de vijand?

• Wat voor opvoeding kreeg je moeder zelf?
• Hoe heeft de maatschappij haar gevormd?
• Wat betekenen jouw eigen verwachtingen van ouderschap eigenlijk?
• In hoeverre projecteer je je eigen angsten en verlangens op haar gedrag?
• Wat doet het met je om haar niet alleen als ‘moeder’, maar als mens te zien?
• Kun je erkennen dat haar tekortkomingen niet alleen jouw littekens zijn, maar ook haar eigen worsteling met het leven?
• En wat zegt jouw verlangen naar bevestiging werkelijk over jou, los van haar?

Ik denk dat de grote levensvragen over ons verleden niet over schuld gaan. Het gaat erom of je begrip kunt vinden. Bij jezelf. Of wellicht bij degene die je pijn heeft gedaan.

Dat kan alleen als we het idee loslaten dat er één oorzaak was. Het is inzien dat jouw verhaal verweven is met dat van anderen.

Dat je moeder geen Marvel-vijand hoeft te zijn, net zoals jij geen slachtoffer hoeft te blijven. Dat het niet gaat om wie gelijk heeft, maar om wie de wijsheid heeft om de werkelijkheid beter te begrijpen, zoals Harari zo mooi omschreef.

Dat we inzien dat de waarheid niet ik vs. de ander is. Dat het ook niet in het midden ligt. Maar dat er altijd tegenstrijdige verhalen naast elkaar bestaan en ze allemaal even waar zijn.

Het is verleidelijk om vast te houden aan een verklaring. Om er een label op te plakken.

Dat snap ik.

Het lucht tijdelijk op.

Want onze geest wil grip in deze chaotische wereld. Op onze chaotische gevoelens.

We kunnen alleen de waarheid niet afdwingen met een label of een eenduidig verhaal. We kunnen het alleen een beetje benaderen.

Door te accepteren dat er geen eenvoudige antwoorden zijn.

Het leven is geen Marvel-film. Het is geen rechtlijnige zoektocht naar de slechterik. Het is een wirwar van tegenstrijdigheden, nuance en onbeantwoorde vragen.

Daarom waren de eerste vier seizoenen van de fantasy-serie Game of Thrones (2011) zo goed. Omdat het niet gaat over goed en kwaad. Maar over tegengestelde belangen van de verschillende ‘houses’. Waar personages voor heftige dilemma’s komen te staan.

Bijvoorbeeld.

Als kind Bran (van huis Stark) in een toren klimt en via het raam ziet dat Jaime (van huis Lannister) zijn tweelingzus Cersei zit te batsen. Een groot geheim, aangezien Cersei de vrouw is van de koning.

• Als Jaime Bran laat ontsnappen, zal iedereen weten dat hij zijn tweelingzus neukt. Wat betekent dat mensen doorhebben dat de zoon van de koning niet de zoon van de koning is, maar van hem.
• Als hij Bran bedreigt of hem tot rede brengt, zal dit geheim dan veilig blijven? Kun je een kind vertrouwen?
• Of hij vermoordt het kind… Probleem opgelost. Maar kan hij leven met het idee dat hij een kindermoordenaar is?

Veel films en tv-series zijn veel te moralistisch. Personages kiezen bij dilemma’s altijd het goede pad en de slechterik altijd het slechte. Maar niet in Game of Thrones.

Hoofdpersonages kunnen zomaar sterven of een kind (proberen te) vermoorden. Dit maakt het enorm onvoorspelbaar en daardoor ook enorm schokkend en daardoor wordt het ook juist realistischer.

Als je goed oplet bij het herbekijken, bouwt elke verhaallijn in de serie naar een dilemma toe en vervolgens zien we de gevolgen van die oplossing.

Het verbaast me daarom niks dat de laatste seizoenen van Game of Thrones niet om aan te gluren waren. Ze hadden het bronmateriaal van de boeken verlaten en lieten ook dat spel van dilemma’s volledig los. Het ging niet meer om sociologie maar psychologie, zoals Zeynep Tufekci (1978) zo mooi betoogde over het mislukken van het laatste seizoen.

=

Dat is niet makkelijk, om zo naar je eigen leven te kijken. Dat het een spel van belangen is.

Maar wel realistisch.

Je eerste verklaring is nooit je beste verklaring. Het is waarschijnlijk de meest primitieve. Het meest zwart-witte.

Om de nuance te vinden, zul je het verleden moeten blijven onderzoeken.

Blijf verklaringen vinden.

Probeer de nuance te zien.

Juist daarin schuilt een mogelijk gevoel van vergeving.

Ik weet het.

Dat is een groot woord.

Je hoeft er ook niet naar te zoeken, naar dat gevoel. Je hoeft niemand te vergeven.

Maar soms is een beetje compassie meer dan genoeg om het dragelijker te maken.

Heling wordt overschat. Want heling is geen eindpunt.

Dat wat je is overkomen blijft een gesprek dat je elke keer opnieuw met jezelf voert. Gevoelens veranderen. Verklaringen veranderen. De rest van je leven lang.

Hopelijk neemt de intensiteit daardoor af.

Zodat je er weer mee kunt leven.

Liefs,

Tomson

Iemand die te gevoelig reageert op een situatie en wil dat er rekening wordt gehouden met die persoon, wordt een ‘snowflake’ genoemd.

Het idee is dat zo iemand, net als een sneeuwvlok, denkt dat hij uniek is. Tegelijkertijd kan hij weinig weerstand bieden tegen veranderende omstandigheden of kritiek.

Sinds de opkomst van Donald Trump (1946) in Amerika in 2016 is deze term veelvuldig gebruikt om de gevoelige generatie Z te kleineren.

De term ‘snowflake’ bestaat al meer dan honderd jaar, maar is in ons woordgebruik gekomen dankzij een boek uit de jaren ’90.

Een van mijn favoriete schrijvers en een van de grootste invloeden op mijn werk is hier verantwoordelijk voor. Hij heet Chuck Palahniuk (1962) en bracht in 1996 het boek Fight Club uit. Over mannen die voor de lol gaan vechten in kelders en van daaruit een anarchistische terroristische organisatie beginnen om de kapitalistische samenleving omver te werpen.

Met name de verfilming van dit boek, Fight Club (1999), bracht de term ‘snowflake’ in omloop. Als metafoor voor de mens die maar één persoon echt belangrijk vindt in het leven: zichzelf.

Alleen Chuck heeft deze term nooit zo bedoeld. Hij bedoelde juist iets heel anders.

==

Het boek Fight Club kwam in 1996 uit. De oplage was maar een paar duizend stuks en de verwachtingen van de uitgever waren zeer laag. De recensenten die de moeite namen om er wat over te schrijven, vonden het boek ook helemaal niks.

De roman is een aanklacht tegen consumentisme, het verheerlijkt op een ironische wijze mannelijkheid en bevat een van de grootste plottwists uit de culturele geschiedenis. Maar waar iedereen over viel, was de gewelddadigheid.

En toen meldde Hollywood zich. Regisseur David Fincher (1962) wilde heel graag dit boek verfilmen. Brad Pitt (1963), Edward Norton (1969), Helena Bonham Carter (1966) en Jared Leto (1971) werden gecast.

De film kwam in 1999 uit.

Het was echt een gigantische flop.

Mede doordat de film, net zoals het boek, verkeerd werd begrepen. Mensen vielen over de gewelddadigheid en de macho-uitstraling van mannen die zonder shirt in een kelder met elkaar gaan knokken voor de lol.

Ja.

Daar gaat de film wel over. Maar er zitten zoveel meer lagen in deze film. Het is satire. Het is ironie. Het gaat over de gevolgen van feminisering van de samenleving op een groep mannen die daardoor buitengesloten raken. Het gaat over het systeem uitdagen en omver werpen. Het gaat over zoveel meer.

En tegelijkertijd. Ik snap de verwarring uit 1999 ook wel.

Welke date wordt nou warm om naar de bioscoop te gaan voor een film met de titel Fight Club? Ze hadden het beter knuffelclub kunnen noemen.

Maar toch ook wel jammer. Want die koppels hebben de mooiste romantische zin ooit uitgesproken in een film gemist.

Ik bedoel, kom op. Dit kan toch niemand overtreffen na een seksscène?

‘I haven’t been fucked like that since grade school’, zegt Marla (Helena Bonham Carter) tegen Tyler (Brad Pitt).

De grap is dat er in het filmscript eerst een veel ergere quote stond die rechtstreeks uit het boek kwam.

Maar de producenten zagen dit totaal niet zitten. Zelfs Brad Pitt werd daar wat ongemakkelijk van. ‘Mijn mams ziet deze film ook!’ was zijn verweer.

Bestaat er een meer romantische zin in de literatuur dan de zin na een vrijpartij: ‘I want to have your abortion’?

Toen de producenten de one-liner ‘I haven’t been fucked like that since grade school’ eindelijk op beeld zagen, wilden ze toch liever de zin uit het boek erin hebben. Maar het was al te laat. David Fincher weigerde dit eruit te knippen.

Het boek en de film zitten vol met andere geniale en heftige quotes die jij waarschijnlijk ook wel kent. Zelfs als je de film nog nooit hebt gezien.
(Ik kom iets verder in dit stuk terug op de quotes.)

Dit komt door de schrijfmethode van Chuck Palahniuk. En ik denk ook juist door die schrijfmethode dat de film en ook het boek uiteindelijk wel een heel groot succes werden.

Chucks visie is dat je door het lezen van schokkende literatuur toegang krijgt tot je eigen onderdrukte trauma’s. Je geeft de lezers via de horror op papier toestemming om hun eigen trauma’s te voelen en daardoor op te lossen.

Dit effect kun je alleen voor elkaar krijgen als je scènes omschrijft die eigenlijk te heftig en te kwetsbaar en te rauw zijn.

Deze methode heet dangerous writing. Een term bedacht door schrijver Tom Spanbauer (1946–2024), die jarenlang schrijfworkshops aan onder andere Chuck heeft gegeven.

==

Schrijver Tom Spanbauer voelde zich bevrijd toen hij als tiener voor het eerst zijn gedachten opschreef in een schrijfboekje.

Hij noemde het boekje ‘truth book’. Een boekje om geheimen in op te schrijven die je nergens anders kon vinden.

Dit waren de eerste zinnen:

‘Billie Cody heeft dikke tieten.’

‘Volgens mij is Kurt Cameron queer.’

‘Ik masturbeer drie keer per dag.’

Deze waarheden zaten nu niet meer in hem, maar stonden op papier. Ze waren in de wereld. En nu kon hij ze teruglezen en voelde hij zich niet meer zo alleen.

Het was als een bevrijding.

Zijn moeder vond een paar weken later het boekje. Het streng christelijke gezin kon zijn waarheden niet aan.

Zijn vader schopte hem twee weken later het huis uit en wilde hem nooit meer zien.

Deze pijn van verstoten zijn door je familie vind je in elke roman van de Amerikaan terug. Het zoeken naar een nieuwe familie. Net zoals elk van zijn romans gaat over de worsteling met seks en biseksualiteit.

Het is pijnlijk om interviews van de laatste tien jaar van zijn leven terug te lezen. Hij leed niet alleen fysiek door de ziekte AIDS, maar had het ook mentaal zwaar. In een ver verleden werden zijn romans bejubeld, gelauwerd en verkochten ze ook aanzienlijk. Hij was een cultfiguur in de queer gemeenschap. Maar de laatste vijftien jaar wist hij maar met moeite een uitgever te vinden die zijn nieuwe werk wilde uitbrengen.

Ik heb drie boeken van hem gelezen: In the City of the Shy Hunters (2001), I Loved You More (2013) en Now Is the Hour (2006).

Ik kan echt moeilijk omschrijven hoe diep zijn boeken me raken. Er zit een onderlaag in die me betovert. Er zit veel humor in, onvergetelijke personages en vooral heel veel kwetsbaarheid en gevoeligheid over het ongemak van seks en seksuele geaardheid. Ook de rauwheid is ongekend.

Spanbauer schrijft alleen maar ‘waarheden’ op. De methode die hij al tal van schrijvers heeft geleerd via zijn dangerous writing-methode. Dankzij zijn workshops hebben meer dan veertig Amerikaanse auteurs kunnen debuteren bij een uitgever.

Het enige wat telt als je schrijft, is diepe waarheden naar boven brengen.

Er staat maar één vraag centraal: waarom deed je wat je deed?

En je moet daar zeer diep voor gaan tijdens het ‘bloeden op papier’. Het moet je bijna vermoorden. Alleen dan krijg je authentieke teksten.

Je ziet het terug in zijn werk. Een waarheid die je tranen in de ogen geeft. Het zijn die details die je laten schrikken. Omdat je ze herkent.

Maar Spanbauer schuwt ook de controverse niet. Zoals het boek I Loved You More (2014). Zelfs de open-minded queer gemeenschap was geschokt en sprak er schande van dat er tot in detail over anale seks wordt gesproken.

Het zat blijkbaar te dicht op de waarheid…

Het is de waarheid die het boek over zijn jeugd Now Is the Hour ook zo kwetsbaar en zo betoverend maakt.

Rigby groeit op in een zeer streng christelijk gezin, waar seks, homoseksualiteit en masturbatie niet bestaan. Daardoor snapt Rigby niet goed wat er in zijn lichaam gebeurt als hij begint te puberen.

Hij trekt zich af. Komt klaar. Voelt zich heel smerig en schuldig erover. Om zich daarna opnieuw af te trekken. Zijn moeder betrapt hem op een dag en hij krijgt ervan langs van zijn vader met de riem. Daarna wordt hij naar de kerk gebracht, waar hij zijn zonden moet opbiechten en moet zweren het nooit meer te doen.

Met zijn eerste vriendinnetje weet hij ook niet zo goed wat er nu van hem verwacht wordt. Wat hij überhaupt mag voelen. Wat hij hoort te doen. Wat hoort en wat verboden is.

Seks is iets dat in zijn gezin gewoon niet bestaat en dan vertelt zijn zus hem huilend in de auto dat ze zwanger is van haar vriendje.

Rigby sluit zich thuis op in de badkamer als zijn zus het opbiecht aan de ouders. Zodat hij het geschreeuw en gescheld niet hoeft te horen.

Poh.

Wat een roman.

De bekendste en meest succesvolle schrijver uit zijn workshop is Chuck Palahniuk.

==

Je ziet de dangerous writing-methode heel goed terug in het boek Snuff (2008) van Chuck Palahniuk.

In deze roman probeert pornoster Cassie Wright een wereldrecord mannen in 24 uur neuken te verbreken. Zeshonderd stuks. En ze hoopt tijdens de uitvoering hiervan ook nog te sterven aan een of andere vaginale aandoening op het eind.

Laat maar zeggen: sterven in het harnas, om echt een legende te worden.

Dit wordt allemaal gefilmd, in de hoop dat het een groot commercieel succes wordt in pornoland.

De titel van de pornofilm is: World Whore Three: The Whore to End All Whores.

Ja. Ik snap dat zo’n boek niet per se uitnodigt om te lezen. Maar Palahniuks verweer is dat je literatuur tot het extreme moet opblazen om tot het echte ongemak van de mens te komen.

De kern van het boek is niet de hang naar beroemd worden. De kern van het boek is seksueel ongemak.

Als Cassie faalt in haar wereldrecord in het boek, is ze gewoon een ordinaire slet. Als ze het record verbreekt, is ze een legende.

Dat is het patriarchale oordeel waarmee we naar vrouwen kijken in onze samenleving.

Een van de mannen die in de rij staat tijdens de filmshoot is ervan overtuigd dat hij de zoon van Cassie is.

De mysterieuze zoon die Cassie na de geboorte heeft weggegeven. Een ‘ongelukje’ tijdens het opnemen van een pornoscène in het verleden. Niemand weet wie die zoon is.

Maar deze jongen wel. Hij is het.

Hij kwam erachter toen hij zich zat af te trekken op een pornoclip van Cassie. Tot hij met zijn lul in de hand al rukkend werd betrapt door zijn adoptiemoeder. Die, al wijzend naar het scherm, zei: ‘Dat is je moeder’!

Ongeloofwaardig?

Uiteraard.

Maar tegelijkertijd is dit een van de populairste genres op bepaalde websites: MILF.

Freud (1856–1939) zou het beamen. We hebben een vreemde relatie met vader- en moederfiguren in onze samenleving.

Het traumatische component in deze scène zit erin dat sinds die jongen betrapt is op aftrekken op zijn eigen moeder, hij geen stijve meer kan krijgen.

En dat is een trauma waar mensen zich mee kunnen identificeren.

Omdat het onderdrukte trauma’s zijn voor mannen én vrouwen.

Gebeurtenissen uit onze jeugd die invloed hebben op onze seksuele beleving als volwassenen. Ik heb het niet eens per se over seksueel misbruik, maar over seksuele schaamte.

Je deed als kind iets ‘volwassens’ en werd betrapt en die verwarring van schaamte en opwinding blokkeert je seksuele plezier.

Dat is een thema waar niemand over praat. Maar via fictie kun je wel toegang krijgen tot je schaamte.

Dat was de kern van het boek Snuff. En het boek werkte. Tijdens de boektour kwamen ontelbaar veel fans op Chuck af om te vertellen over hun seksuele schaamte uit de jeugd. Zoals een vrouw die als meisje had ontdekt dat een huishoudelijk apparaat van haar moeder trilt als je het aanzet en dat het grappige gevoelens geeft als je het tussen de benen stopt. Ze nodigde allemaal vriendinnen uit om dit thuis bij haar te proberen. Tot haar moeder binnenkwam en ze betrapte. Ze heeft haar dochter een flinke afranseling gegeven met de kabel van het apparaat en sindsdien heeft deze vrouw nooit meer een orgasme gehad. Of de gast die als kind tijdens een American footballwedstrijd de kledingkist van zijn moeder ontdekt en zich omkleedt tot vrouw in jurk en zo de woonkamer instapt waar de vader met vrienden de wedstrijd kijkt en zegt: ‘Kijk papa hoe knap ik er nu uitzie?’

Je kunt je voorstellen dat er opnieuw een afranseling volgde, ditmaal met de riem.

Dat zijn de trauma’s uit onze jeugd waar we ons voor schamen. Die we wegdrukken. Maar elke keer opnieuw in bed aan het licht komen.

Literatuur lezen geeft je toestemming om je minder gek te voelen. Om die gevoelens in beweging te zetten. ​ Dat geldt ook voor Fight Club.

==

De kern van het boek Fight Club is niet dat jongens graag met elkaar stoeien en dat volwassen mannen deze mannelijke behoefte omzetten in een illegale vechtclub om met elkaar te knokken.

De kern van het boek (en deels ook de film) is dat veel mannen zonder vader opgroeien in Amerika.

Ze voelen zich eenzaam, gefrustreerd, niemand die ze uitlegt hoe de wereld werkt.

Volgens Chuck weten vrouwen zich altijd goed te organiseren in theeclubjes, boekenclubs, tupperwareparties en gender reveal parties, et cetera. Maar mannen weten niet goed hoe ze bij elkaar moeten komen.

Daarom bedacht hij Fight Club. Eindelijk een club waar mannen zich verbonden en begrepen voelen.

Het gemis van een vader wordt gecompenseerd in zo’n knokclub.

In de film zit een scène waarin de Narrator (Edward Norton) op de wc zit en Tyler (Brad Pitt) in bad ligt, wat dit thema goed typeert.

Ze hebben net daarvoor een vechtclub opgericht en fantaseren in de badkamer erover met wie ze zouden willen vechten als alles mogelijk is.

Tyler: ‘If you could choose, who would you fight?’

Narrator: ‘I’d fight my boss, probably.’

Tyler: ‘Really?’

Narrator: ‘Yeah, why? Who would you fight?’

Tyler: ‘I’d fight my dad.’

Narrator: ‘I don’t know my dad. I mean, I know him, but … He left when I was like, six years old. Married this other woman and had some other kids. He did this every six years. He changes city and starts a new family.’

Tyler: ‘Fucker’s setting up franchises!’

Korte pauze.

Tyler: ‘My dad never went to college. So it was real important that I go.’

Narrator: ‘That sounds familiar.’

Tyler: ‘So I graduate. Call him up long-distance and say: “Dad, now what?” He says: “Get a job.”’

Narrator: ‘Same here.’

Tyler: ‘Now I’m 25. Make my yearly call again. “Dad, now what?” He says: “I dunno. Get married.”’

Narrator: ‘You can’t get married. I’m a 30-year-old boy.’

Tyler: ‘We’re a generation of men raised by women. I’m wondering if another woman is really the answer we need.’

Bam.

Dit is de kern van het verhaal.

De emotionele connectie waar mannen op aanslaan. Dit is die onderlaag.

‘We’re a generation of men raised by women. I’m wondering if another woman is really the answer we need.’

Ikzelf ben opgegroeid in een gezin waarin mijn ouders bij elkaar zijn. Maar voor de klas heb ik weinig mannen gezien.

Laat staan als je pa ’m voor de bevalling peert, je hem door een scheiding weinig ziet, of als die altijd aan het werk is en ’s avonds laat pas thuiskomt.

Jongens hebben mannen nodig als voorbeeldfiguur in hun leven. Die ze laten zien hoe je je als een gentleman gedraagt. Hoe je met je gevoelens omgaat. Hoe je wat van je dag maakt en van je leven. Hoe je met respect met vrouwen omgaat.

Maar waar zijn die mannen?

Chuck Palahniuk was zenuwachtig toen hij zijn eigen vader via de telefoon sprak na het uitkomen van het boek. Zou hij doorhebben dat het boek deels over de relatie met hem ging?

Chuck komt uit een gewelddadig gezin. Zijn ouders hadden altijd ruzie. Tot bloedens toe. Het boek schrijven was een manier om met dat verleden om te gaan.

Maar weet je wat het maffe was?

Zijn vader had het niet door dat het over hem ging.

De vader van Chuck koppelde het verhaal namelijk aan de ingewikkelde relatie die hij zelf had met zijn vader.

Dat is ook de magie van literatuur. We bekijken het altijd vanuit onszelf.

Goed.

==

Het boek was een flop. De film ook. Maar op dvd groeide het uit tot een van de best verkochte dvd’s ooit. Posters belandden op vele deuren en muren van jongeren en studenten.

Ook het boek ging dankzij de film meer dan een miljoen keer over de toonbank.

Misschien ken je zelf deze film niet, maar elke gast in jouw omgeving kent deze film absoluut wel. Het is de Sissi onder de jongens.

Fight Club heeft veel invloed gehad op de hedendaagse popcultuur.

Zoals de beroemde zin: ‘The first rule of Fight Club is you do not talk about Fight Club.’

Of: ‘The things you own end up owning you.’

Of: ‘Hitting bottom is not a weekend retreat. It’s not a goddamn seminar. Stop trying to control everything, and just let go. Let go!’

Of: ‘I felt like destroying something beautiful.’

Maar ook de quote:

‘You are not special. You are not a beautiful and unique snowflake. You are the same decaying organic matter as everything else.’

Chuck Palahniuk heeft de term ‘snowflake’ nooit bedoeld als een denigrerende opmerking.

Het was meer bedoeld als motivatie om de status quo van ‘snowflake’ te verlaten.

Het idee dat tegen kinderen wordt gezegd: “Je bent speciaal. Je bent bijzonder.” Terwijl ze nog niets hebben gepresteerd of gedaan in het leven.

Waarom zou je dan nog je best doen om iets moois van je leven te maken als je al zo bijzonder bent?

Chuck bedoelt: accepteer niet wat er tegen je wordt gezegd. Accepteer niet wat je bent. Laat je niet in een hok stoppen door de samenleving.

Identificeer je niet met labels.

Ontstijg die labels.

Wees absoluut geen snowflake.

Zoals bijvoorbeeld zijn eigen homoseksualiteit. Waarom de term ‘homo-schrijver’ accepteren en je daarnaar gedragen zoals de ‘samenleving’ verwacht dat een homoseksuele schrijver zich gedraagt? Hij heeft, net zoals andere schrijvers uit de jaren ’90 zoals Bret Easton Ellis (1964) en Douglas Coupland (1961), zijn homoseksualiteit lang verborgen gehouden om deze kwalificatie te voorkomen. Om koste wat kost te voorkomen dat hun boeken bij de ‘gay’-sectie van de boekhandel terechtkwamen.

Nee.

Je bent niet uniek. Je bent niet je label. Je bent een heleboel meer.

Liefs,

tomson darko

It is the future, and Nanofactories have brought the rest of the universe to our doorstep. Any material object can now be printed directly into our living rooms, granted we have the schema files.

This immediacy is incredibly efficient, but there is a sense we have lost some of the magic and mystery that we used to attach to things distant and rare. Historic romantic obsessions, such as Orientalism or Futurism, were powerful to people largely because the objects of desire were distant and near-unobtainable. That gap between the desire and the acquisition created a space for the imagination to fly and bloom.

That’s not to say we want to go back to such romantic fantasies, because, as we now clearly know: they were fantasies. Orientalism could be positive when it enchanted people to want to learn more about very real cultures to their East. But it was destructive when it was shared as accurate representation. At its worst, it portrayed people from the Middle-East and Asia as “other” enough that Western civilians would not empathize when Western governments invaded, pillaged, enslaved, and forced opium through those same Eastern nations.

Let us never return to that world.

Futurism was different, but still tricky. Through Humanist and adjacent movements, it inspired many many people to contribute to the sciences, to engineering, and to the arts. We had taken the reigns of history from unpredictable gods, and assure ourselves that we were on track to a better future. There was indeed widespread flourishing as a result of this movement, but there were also those who became too obsessed and blinded by the fantasy of that future, that they willingly sacrificed their present world for it.

Within a few decades of the birth of the Internet – that Futurist invention which connected people across Earth – the leading technology companies ignored consent and unleashed armies of “scraper” bots to ingest all of the information and creations of the world’s population to train their new Generative Artificial Intelligence models. These companies built vast data centers to power these models, sucking up enormous percentages of global energy, water, and computation hardware in the process.

Even at the time, many people were asking who would commit to such destructive, trust-breaking, and unsustainable development. These were not idiots – far from it. It was because the Futurist fantasy they held core included building god-like super-AI panaceas which would cure all of the world’s issues. When you are bringing about God, any sacrifice is worth it. And yet again these Romantics of the Distant committed their lives to false utopian fantasies, and sacrificed the consent and rights of many real humans along the way.

So now that we can print anything, whenever we desire, does Romanticism still have a place in our world? Should it? I suppose those among you old enough might remember a time when many Nanofactory design schemas were hard to find online. That time brought a kind of romanticism. I remember spending three days searching for the schema for a Honeyball Orange tree, as I had heard they were the tastiest of oranges. For three days I looked, and convinced myself in the process that these was going to be life-changingly tasty. No other orange tree could match. I didn’t find it at the time, but years later, during the Open-Schema boom, I finally came across it. I printed it, picked, and sliced open my first Honeyball Orange. And finally I tasted it. It was delicious. It really was. But I don’t know whether I can say it was life-changing in the way I had charged myself to believe. I probably wouldn’t recommend anyone else spending three days for this orange.

This is where I’m particularly intrigued by the recent “Hinted Design” movement emerging from the Avant-Garde side of the Printed Arts. One of their core philosophies centres around creating print schemas for objects which do not tell the whole story, but are designed to spark the imagination to fill out the empty space and the blanks. They often utilize moving lines, glassfreeze, and photon catchers to give a shimmering sense of a full object that could be.

I suspect that this kind of Romanticism we should continue to pursue – where we go in knowing that it is invigorating imagination at work, but also knowing that these distant fantasies are made to inspire, not to convey reality itself.

Vivo solo desde 2014. Doce años de silencio cotidiano cambian la forma en que uno se relaciona con los demás.

Aprendí a estar en silencio. A tenerme como compañero. A habitar el tiempo de la manera que más me gusta.

Por eso, cuando alguien se me acerca con expectativas, con intensidad o con cierta invasión, generalmente no reacciono bien. No es rechazo: es cuidado. Protejo el espacio que me permite respirar.

Con el tiempo entendí que no se trataba de aislarme, sino de ordenar.

Hubo un tiempo en el que no sabía estar solo. Necesitaba estar con amigos, con mi novia de ese entonces, siempre acompañado. Y lo disfrutaba. Pero sin planearlo, sin decidirlo conscientemente, la vida me fue llevando —con paciencia— al lugar que hoy habito.

Hoy quiero escribir sobre cómo he ordenado eso que llamo mi ecosistema social.

---

¿Qué es mi ecosistema social?

Es el conjunto de espacios, ritmos y personas que me rodean y que cumplen, más o menos, estas condiciones:

• no exigen intensidad
• no colapsan en el silencio
• permiten conversación sin agenda
• no dependen de las redes

No es una renuncia a los vínculos, es una forma de evitar que se desgasten.

Con el tiempo entendí que este ecosistema funciona mejor cuando tiene tres capas claras y dos ritmos bien cuidados.

---

Las tres capas

Capa 1: el núcleo

Una o dos personas. No más.

Son vínculos donde puedo hablar de cualquier cosa: lo importante, lo absurdo, lo profundo o simplemente jugar y bromear. No necesitan ser sostenidos activamente. El silencio de horas o días no se vive como abandono.

A veces es una caminata que se retoma después de semanas. O un audio que no exige respuesta inmediata. O una conversación que continúa exactamente donde quedó.

Estos vínculos no se buscan: se reconocen cuando aparecen. Curiosamente, suelen nacer en conversaciones laterales, sin intención, sin escenario preparado. Más adelante quiero desarrollar esa idea.

Suelen ser amigos antiguos, o personas con las que el tiempo ya hizo su trabajo.

Aquí el eje no es la conversación ni el silencio por sí solos, sino la confianza. El tiempo de calidad aparece cuando hace falta, no cuando se fuerza.

---

Capa 2: la afinidad

Aquí están las personas con las que converso bien. Hay intereses en común, pero el vínculo todavía no es núcleo.

Cuando nos vemos —o acordamos vernos— hablamos de eso que compartimos: cocina, matemáticas, física, ingeniería, ideas. No se trata de quién tiene la razón ni de quién sabe más. No hay competencia. Hay respeto y admiración mutua: yo por lo que saben, ellos por lo que yo sé.

En esta capa, la conversación es el centro. Y eso, para mí, es profundamente satisfactorio.

---

Capa 3: el hábitat (espacios, no personas)

Esta capa no está hecha de gente, sino de lugares.

Son mis espacios. Lugares donde no busco conversación; si ocurre, es un efecto secundario. No tengo que presentarme, no tengo que rendir. Voy solo y regreso lleno.

Aquí viven mi clase de cocina, el gimnasio, la natación, el ciclismo cuando hay buen grupo, algunas charlas o talleres a los que asisto con regularidad, o incluso ese restaurante que ya me reconoce sentado solo.

Este hábitat sostiene todo lo demás.

---

El ritmo: donde todo se cuida

Los vínculos que valen, se sostienen solos. Pero necesitan ritmo.

Aquí es donde debo encontrar el compás que más me gusta entre las tres capas. Demasiado de algo cansa. Muy poco, y el vínculo no se desarrolla.

Si vamos de afuera hacia adentro:

• Un hábitat visitado en exceso aburre. Mucho ciclismo, mucha cocina, demasiado de lo mismo, pierde encanto.
• En la capa de afinidad, abusar del contacto no deja madurar ideas ni vivir experiencias nuevas; no da espacio al crecimiento silencioso.
• Y si el núcleo deja de ser tranquilo y natural para volverse obligado, actuado o forzado, también se agota.

El ritmo no se impone: se escucha.

---

El lenguaje también cuida el ritmo

Por eso cuido mucho cómo hablo de los encuentros.

No me nace decir: “a ver cuándo nos vemos” “deberíamos vernos”

Prefiero frases como: “me gustó esta conversación” “cuando coincida, seguimos” “otro día seguimos hablando”

No cierran puertas. Dejan respirar el encuentro.

Porque si ya valió la pena, no necesita ser amarrado.

Tal vez cuidar los vínculos no sea vernos más, sino saber cuándo dejar espacio.

---

Con el tiempo entendí que mi ecosistema social no se trata de sumar personas, planes o presencia, sino de cuidar las condiciones: el espacio, el ritmo y la calidad con la que algo ocurre.

Hay vínculos que crecen en la conversación, otros en el silencio, y otros simplemente en saber que están ahí.

Todo lo demás es ruido.

Este es el mapa que hoy me funciona.

Si el tuyo se dibuja distinto, o si algo de esto te hizo pensar, puedes escribirme. Las buenas conversaciones no siempre empiezan hablando.

Envíame tu comentario, lo leeré con calma→ https://tally.so/r/2EEedb

Fond d'orange badigeon sur la toile qui chute entre du vert et la grisaille des troncs, les cours odorant l'air pour l'office d'un rouge de palmiste et l'air qui nous soupente, accroche au ciel passé la vieille angoisse humaine, soi ne pouvant jamais soustraire ses rêves à ce qui vient. L'usure de la lumière gagne le bord des choses.

Nombre d’occurrences : 14

#VoyageauLexique

Dans ce deuxième Voyage au Lexique, je continue d’explorer, en me gardant de les exploiter, les mots de Ma vie au village (in Journal de la brousse endormie) dont le nombre d’occurrences est significatif.

There is something unsettling about Mark chapter three, and it is unsettling not because of the miracles or the confrontations with demons, but because of how ordinary the resistance to Jesus feels. The people pushing back against Him are not strangers. They are not outsiders. They are the religious leaders, His own family, and the crowds who already know His name. Mark does not present opposition as loud or dramatic at first. He shows it emerging quietly, almost politely, through suspicion, rigidity, and wounded pride. That is what makes this chapter so confronting. It reveals how easily familiarity can turn into resistance, and how quickly certainty can harden into spiritual blindness.

Mark opens the chapter with Jesus returning to the synagogue on the Sabbath, a place meant for worship, rest, and reverence. There is a man there with a withered hand, and immediately the tension is clear. The religious leaders are watching Jesus closely, not to learn from Him, but to catch Him. Their eyes are not fixed on the suffering man. They are fixed on the rulebook. The tragedy of this moment is not merely that they oppose healing on the Sabbath, but that they have become so devoted to protecting their interpretation of the law that they can no longer recognize the heart of God standing in front of them.

Jesus does not heal impulsively. He pauses. He asks a question that cuts straight to the core: “Is it lawful to do good on the Sabbath days, or to do evil? To save life, or to kill?” The silence that follows is deafening. They do not answer Him, not because they do not know the truth, but because the truth threatens their authority. Mark tells us that Jesus looks at them with anger, grieved at the hardness of their hearts. That word matters. He is not merely frustrated. He is grieved. Their rigidity is not just an intellectual problem; it is a heart problem. The Sabbath, intended as a gift, has become a weapon, and compassion has been replaced with control.

When Jesus heals the man, the response is immediate and chilling. The Pharisees go out and begin plotting with the Herodians on how they might destroy Him. Think about that progression. Healing leads to conspiracy. Mercy leads to murderous intent. Mark is showing us something vital here: when religious systems become more invested in preserving power than reflecting God’s character, they will always perceive compassion as a threat. The problem is not Jesus’ actions. The problem is that He exposes how far their priorities have drifted from God’s heart.

As Jesus withdraws to the sea, the crowds follow Him in overwhelming numbers. People come from Galilee, Judea, Jerusalem, Idumaea, beyond the Jordan, Tyre, and Sidon. Mark emphasizes the scope of this moment. Jesus’ reputation has spread far beyond religious centers. He is not confined to synagogues or controlled spaces. People with afflictions press in, desperate just to touch Him. Even unclean spirits fall before Him, crying out that He is the Son of God. Ironically, demons recognize His identity while many religious leaders refuse to. Yet Jesus silences the spirits. He does not accept their testimony. His mission will not be defined by chaos, spectacle, or fear.

This moment reveals another layer of resistance. The crowds want healing, relief, and power, but not necessarily transformation. Jesus is careful not to let excitement replace obedience. He is not building a fan base; He is forming disciples. That becomes clear when He goes up into a mountain and calls those He wants to Himself. This is not a democratic process. He does not ask for volunteers. He summons them. Mark says He appoints twelve “that they should be with him, and that he might send them forth to preach, and to have power to heal sicknesses, and to cast out devils.” The order is critical. Being with Him comes before doing anything for Him. Authority flows from relationship, not ambition.

The names of the twelve are familiar, but their ordinariness is easy to overlook. Fishermen, a tax collector, men with temperaments and histories that would never pass a modern vetting process. Jesus does not choose them because they are impressive. He chooses them because they are willing to be formed. Even Judas Iscariot, who will betray Him, is included. That alone should challenge our assumptions about calling and perfection. Jesus knows what is in Judas’ heart, yet He still invites him into proximity. This does not excuse betrayal, but it reminds us that proximity to Jesus does not automatically produce transformation. That requires surrender.

After appointing the twelve, Jesus returns to a house, and once again the crowds press in so heavily that He and His disciples cannot even eat. This detail matters. Ministry, even when holy, can be exhausting. The demands are relentless. There is no romanticized version of service here. And it is at this point that His own family intervenes. They hear what is happening and go out to restrain Him, saying, “He is beside himself.” Let that settle. The people who knew Him best growing up believe He has lost His mind.

This is one of the most painful moments in the chapter. Opposition does not always come from enemies. Sometimes it comes from those who love us, who remember who we used to be, and who struggle to reconcile that memory with who God is calling us to become. Jesus’ family is not malicious. They are concerned. But concern can still become resistance when it attempts to control what God is doing. Familiarity can make it difficult to accept divine calling, especially when it disrupts expectations.

The tension escalates when scribes from Jerusalem arrive, declaring that Jesus is possessed by Beelzebub and casts out demons by the power of the prince of devils. This accusation is not ignorant. It is calculated. They cannot deny His power, so they attempt to redefine its source. This is a crucial turning point in the chapter. Jesus responds with logic and authority, explaining that a kingdom divided against itself cannot stand. Satan casting out Satan would be self-defeating. His power, Jesus explains, comes from binding the strong man, not partnering with him.

Then Jesus speaks one of the most sobering warnings in all of Scripture: the warning about blasphemy against the Holy Ghost. He makes it clear that all sins can be forgiven, but attributing the work of the Holy Spirit to evil places a person in a dangerous spiritual position. This is not about saying the wrong words in a moment of fear. It is about persistent, willful rejection of truth, even when that truth is undeniable. The scribes are not confused. They are hardened. They see the light and call it darkness because accepting it would dismantle their authority.

This warning is not meant to produce fear in sincere hearts. It is meant to expose the danger of pride disguised as discernment. When people become so convinced they are right that they cannot recognize God’s work unless it fits their framework, they risk resisting the very Spirit they claim to serve. Mark is not writing theology in abstraction. He is recording a real confrontation with eternal implications.

The chapter closes with a scene that redefines belonging. Jesus is told that His mother and brothers are outside, seeking Him. He looks at those sitting around Him and says, “Behold my mother and my brethren. For whosoever shall do the will of God, the same is my brother, and my sister, and mother.” This is not a rejection of His family. It is a reordering of allegiance. Obedience, not bloodline, defines kinship in the kingdom of God.

This statement would have been shocking in a culture built around family identity. Yet it is also profoundly inviting. It means that no one is excluded from belonging because of their past, their status, or their lineage. But it also means that proximity without obedience is insufficient. Sitting near Jesus does not automatically place someone in alignment with Him. Doing the will of God does.

Mark chapter three exposes the subtle ways people resist Jesus while believing they are faithful. It challenges the assumption that opposition always looks hostile. Sometimes it looks like silence. Sometimes it looks like concern. Sometimes it looks like theological certainty. And sometimes it looks like familiarity that refuses to let God do something new.

This chapter asks uncomfortable questions. Are we more concerned with rules than restoration? Do we value control more than compassion? Are we willing to follow Jesus beyond what feels familiar or safe? And perhaps most importantly, are we open to the Spirit’s work even when it disrupts our assumptions?

Mark 3 does not offer easy answers, but he offers clarity. Jesus does not adjust His mission to accommodate hardened hearts. He continues healing, calling, teaching, and redefining what it means to belong. The invitation remains open, but it demands humility. To follow Him is not simply to admire His power, but to surrender our need to control how and where He works.

If Mark chapter three stopped with Jesus redefining family, it would already be unsettling enough. But the weight of this chapter lingers because it forces us to confront something deeper than opposition from others. It confronts the ways we ourselves can stand close to Jesus while quietly resisting His authority. In part one, we saw resistance come from religious leaders, crowds, and even family. In this second half, Mark presses the reader to examine allegiance, identity, and the cost of remaining spiritually comfortable.

One of the most striking features of Mark’s Gospel is how little space he gives to explanation. He does not pause to soften Jesus’ words or contextualize them for emotional comfort. He simply records what happened. And what happens in Mark 3 is a collision between authority and assumption. Jesus does not merely teach new ideas; He claims the right to redefine reality itself. That is why the tension escalates so quickly. The issue is never just healing on the Sabbath or casting out demons. The issue is who gets to say what God is like.

Throughout the chapter, Jesus quietly asserts divine authority without ever announcing it in dramatic terms. He does not begin with declarations of power. He begins by restoring a withered hand. He begins by calling ordinary men to Himself. He begins by healing the afflicted and silencing demons. Authority, in Mark 3, is demonstrated through restoration, not domination. That is precisely what makes it threatening. It exposes authority that cannot be controlled, negotiated, or institutionalized.

This is where modern readers often miss the point. We are tempted to place ourselves automatically on the side of Jesus in the story, assuming we would have recognized Him if we had been there. But Mark does not allow that comfort. He shows that the people who resisted Jesus were not villains in their own minds. They believed they were defending God, protecting truth, and preserving righteousness. That is the most dangerous form of resistance: the kind that believes it is faithful.

The scribes’ accusation that Jesus operates by the power of Beelzebub reveals something deeply human. When confronted with undeniable evidence that challenges our worldview, we often choose reinterpretation over repentance. The scribes could not deny the miracles, so they redefined their source. This is not ancient behavior. It happens whenever people see lives changed, chains broken, and compassion extended in ways that do not fit their expectations. Rather than ask whether God might be at work, they question the legitimacy of the work itself.

Jesus’ warning about blasphemy against the Holy Spirit must be understood in this light. It is not a threat aimed at the fearful or the doubting. It is a mirror held up to hardened certainty. When someone repeatedly attributes God’s work to evil because acknowledging it would require surrender, they place themselves in spiritual peril. Forgiveness requires repentance, and repentance requires honesty. A heart that refuses to name light as light cannot receive what it refuses to recognize.

This warning should not terrify sincere believers, but it should sober confident ones. There is a difference between discernment and dismissal. Discernment tests spirits with humility and prayer. Dismissal assumes authority without listening. Mark 3 reminds us that proximity to Scripture, tradition, or religious roles does not immunize anyone against hardness of heart. In fact, those things can sometimes reinforce it.

Another overlooked theme in this chapter is exhaustion. Mark repeatedly mentions crowds pressing in, demands escalating, and Jesus having no space even to eat. Ministry is not portrayed as glamorous. It is portrayed as draining. This matters because exhaustion often reveals what we truly believe. When tired, people revert to instinct. The religious leaders revert to control. The crowds revert to consumption. Jesus, however, retreats to prayer, calls disciples, and remains anchored in His mission.

The calling of the twelve sits at the center of the chapter for a reason. It is the counterpoint to chaos. While opposition grows louder, Jesus quietly builds something lasting. He does not respond to resistance by debating endlessly or performing greater spectacles. He responds by forming people. This is a pattern worth noticing. Transformation happens through proximity and obedience, not argument. The twelve are not chosen to win debates but to carry authority shaped by being with Him.

That phrase “that they should be with him” deserves slow reflection. Before preaching. Before healing. Before casting out demons. They are called to be with Him. In a world obsessed with output, this order feels backward. But Mark insists on it. Authority without intimacy becomes abuse. Power without presence becomes dangerous. Jesus builds a community grounded in relationship before responsibility.

This makes the closing scene of the chapter even more profound. When Jesus redefines family as those who do the will of God, He is not creating emotional distance. He is creating spiritual clarity. Belonging in the kingdom is not inherited; it is practiced. Obedience is not about rule-following but alignment. Doing the will of God means trusting Him enough to follow even when it disrupts expectations, relationships, and comfort.

For modern readers, this raises difficult questions. What happens when obedience to Jesus creates misunderstanding with those closest to us? What happens when faith disrupts family narratives, cultural expectations, or religious traditions? Mark 3 does not offer sentimental reassurance. It offers truth. Jesus does not promise that following Him will preserve every relationship unchanged. He promises that obedience will redefine belonging.

This is not a rejection of family, tradition, or structure. It is a warning against placing any of those above God’s call. When familiarity becomes the measure of truth, growth becomes impossible. When comfort becomes the standard of faithfulness, transformation stalls. Mark 3 exposes how easily good things can become obstacles when they are no longer surrendered.

The chapter also forces us to consider how we respond to authority that does not flatter us. Jesus does not seek approval. He does not soften His message to retain crowds. He does not apologize for disrupting expectations. His authority is rooted in truth, not acceptance. That kind of authority is unsettling because it cannot be controlled. It demands response.

Mark’s Gospel was written for a community experiencing pressure, persecution, and confusion about what it meant to follow Jesus faithfully. Mark 3 would have spoken directly into their reality. It would have reminded them that resistance often comes from within religious systems, that belonging requires obedience, and that the cost of discipleship includes misunderstanding and loss. But it also would have offered assurance: Jesus remains steady. His mission does not waver. His authority does not diminish because of opposition.

In many ways, Mark 3 is a diagnostic chapter. It reveals where hearts are aligned and where they are resistant. It shows that people can admire Jesus’ power while rejecting His authority. It warns that religious certainty can become a shield against transformation. And it invites readers into a deeper question: not whether Jesus is powerful, but whether we are willing to submit to what that power reveals about us.

The chapter ends without resolution because the choice remains open. Some will continue plotting. Some will continue pressing for miracles. Some will follow and be formed. Mark leaves the reader standing in the room with Jesus, surrounded by voices calling from outside, expectations pulling from every direction, and a simple but costly invitation at the center: do the will of God.

That invitation still stands. Not as a demand for perfection, but as a call to surrender. Not as a rejection of who we are, but as an invitation to become who God intends us to be. Mark 3 does not allow passive faith. It demands decision. And in that demand, it offers something far greater than comfort: it offers belonging rooted in obedience, authority shaped by love, and a life aligned with the heart of God.

Your friend, Douglas Vandergraph

Watch Douglas Vandergraph’s inspiring faith-based videos on YouTube

Support the ministry by buying Douglas a coffee

Spoke too soon: Awoke at 3:00am for no apparent reason, so decided to burn the night oil and continue work on the Ganzeer.com update.

It's mostly organizational: Editing work categories and adding new ones, and shuffling projects around and fixing metadata, that sort of thing. Not fun, but should hopefully result in a web presence that makes better sense.

I did however come across a couple dusty external hard-drives that hold a treasure trove of olden works, including documentation of the first publication I ever put together: 8x8!

Won't get around to populating the website with most of that old stuff till I'm done with organizing what's already on there first. I reckon I'll probably crash by sunrise and have to make an attempt to recalibrate my body's circadian rhythms once again over the days to come.

#journal #work